Sierkunst » Specials » Stijfkopje
'Kunststukjes' en overige teksten op cultureel gebied

Stijfkopje: een introductie

Stijfkopje: een introductie De populariteit van de klassieke meisjesromans over het wel en wee van Stijfkopje is opmerkelijk. Geschreven rond 1900, is de serie bij velen nog altijd geliefd. Zowel in Nederland als in Duitsland worden de belevenissen van dit obstinate meisje niet alleen door oudere lezeressen verslonden.

Vier delen, drie auteurs

Officieel bestaat de Stijfkopje-reeks uit vier delen, waarin een koppig schoolmeisje – de vijftienjarige Ilse Macket – opgroeit, moeder en uiteindelijk zelfs grootmoeder wordt van net zo’n stijfhoofdig kind en kleinkind als zij zelf was. In totaal zijn drie auteurs verantwoordelijk voor deze vier delen. Twee ervan zijn een Duitse moeder en dochter, zij schreven de eerste drie delen. Het vierde en laatste deel is rond 1900 zelfs geschreven door een uit Nederland afkomstige schrijfster.

Titels

Elk deel van de reeks komt, zoals de titels ook aangeven, overeen met een fase in het leven van de hoofdpersoon. Onderstaand overzicht geeft de titels van de vier 'echte' delen weer, met de namen van de auteurs.

  • Stijfkopje op school – Emmy von Rhoden
  • Stijfkopje verloofd – Else Wildhagen
  • Stijfkopje getrouwd – Else Wildhagen
  • Stijfkopje als grootmoeder – Suze la Chapelle-Roobol.

De delen zijn opvoedkundig verantwoord en geschreven om richting te geven aan jonge vrouwen. Later werden de boeken als echte jeugdboeken gezien.

Imitatie, plagiaat en concurrentie

Illustratie uit <I>Stijfkopje op school</I>Illustratie uit Stijfkopje op school
Het eerste deel van de Stijfkopje-reeks was aan het eind van de negentiende eeuw nog maar net een succes, toen andere auteurs de concurrentie met het origineel aangingen. Bij sommige uitgaven betrof het duidelijk imitatie en concurrentie, bij andere zelfs regelrecht plagiaat!
Ook zijn er in de loop der tijd tientallen delen zijn aan de serie toegevoegd, soms zo afwijkend van het origineel dat daarin niets herkenbaars meer is terug te vinden.

Natuurlijk was en is het gebruikelijk klassiekers in bewerking uit te brengen, met name waar het jeugdboeken betreft. Zo zijn er tal van bewerkingen te vinden van grote namen als bijvoorbeeld Dickens’ David Copperfield, Hector Malot’s Alleen op de Wereld of Emily Brönte’s Jane Eyre. Die bewerkingen zijn allemaal een duidelijke afgeleide van het origineel, bedoeld om een jong publiek te bereiken en niet als plagiaat of concurrent van het origineel.

Boeken en auteurs afgezet tegen hun tijd

De special gaat nader in op de vier 'officiële' Stijfkopje-delen en de desbetreffende auteurs, maar ook op concurrerende uitgaven en hun auteurs. Daarbij worden boeken en schrijvers in de context van hun tijd geplaatst. Ook wordt gekeken naar voorgangers en opvolgers in de jeugdliteratuur van destijds.

Populair

De reeks is nog altijd populair, met name in Duitsland, maar ook in Nederland.
Voor wie nieuwsgierig is geworden naar Stijfkopje of de kennismaking met het meisje en haar omgeving wil vernieuwen: veel leesplezier!
Stijfkopje op school

Stijfkopje op school

Voor velen is dit eerste deel uit de Stijfkopje-reeks tevens de eerste kennismaking (geweest) met de belevenissen van deze koppige Duitse puber. Het thema doet denken aan de huidige tijd en de vraag o…
Stijfkopje: hoe het verder ging

Stijfkopje: hoe het verder ging

Gezien het succes van het eerste deel van Stijfkopje, was een vervolg hierop haast onvermijdelijk. Het boek werd al direct geïmiteerd, waardoor de dochter van de auteur zich genoodzaakt voelde een twe…
Stijfkopje, destijds al hoogbejaard

Stijfkopje, destijds al hoogbejaard

Stijfkopje, de koppige puber Ilse Macket, bereikt uiteindelijk de leeftijd waarop ze grootmoeder wordt. Opmerkelijk aan het vierde boek van de serie, Stijfkopje als grootmoeder, is dat het door de Ned…
Stijfkopje: echt of onecht?

Stijfkopje: echt of onecht?

Gezien het succes van de serie Stijfkopje, is het niet vreemd dat anderen op het succes proberen mee te liften. Vlak na het verschijnen van deel een komen de eerste plagiaten dan ook in omloop. Maar o…
Gepubliceerd door Sierkunst op 24-03-2010, laatst gewijzigd op 15-11-2011. Het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van deze special ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Schrijf mee!